News Item

05 oktober 2019

Blog 2 – De Donkerte In Het Licht


DE DONKERTE IN HET LICHT

Het lijkt wel een soort van hip te zijn de laatste tijd: spreken over ruimte geven aan de donkere kanten in ons bestaan als tegengeluid ten opzichte van de make-up-maatschappij, onze samenleving waarin we elkaar gek maken met de ene na de andere opgedofte en opgeleukte post. Ik keek van de week DWDD Summerschool terug, waar Femke van der Laan (weduwe van Eberhard van der Laan) een pleidooi gaf voor verdriet. Ik ben blij met deze frisse tegenwind, dit bevrijdende geluid, vandaar mijn tweede blog met de titel: De Donkerte In Het Licht.

Ik herken me sterk in de woorden van de Vlaamse psychiater Dirk de Wachter wanneer hij zegt dat melancholie de grondtoon vormt van ons werkelijke bestaan. De ontkenning ervan is een pijnlijke vlucht die leidt tot niets meer dan oppervlakkigheid en een niet verbonden staat van zijn. Dat laatste zeg ik overigens en niet de Wachter, maar in mijn beleving had hij het kunnen zeggen.
Een van de mooie dingen van mijn werk vind ik dat het vorm en inhoud kent die dwingen tot echtheid. Ik werk veelal 1 op 1. Hoe groter de groep, hoe meer er allerlei processen en patronen gaan spelen die maken dat kwetsbaarheid minder ruimte krijgt, is mijn ervaring; 1 op 1 krijg je veelal sneller de kans de ander werkelijk te ontmoeten. En muziek is prachtig omdat het dwingt tot overgave. Zingen zonder (be)ziel(ing) is niets meer dan klank maken en je echt willen verbinden met muziek vraagt de moed zacht te worden. Juist die moed ontbreekt vaak. Waarom? Omdat wanneer we zacht, kwetsbaar, open worden, er een hoop aan het licht komt van dat wat niet klopt, niet zo mooi of sterk is, moeilijk, pijnlijk, verdrietig. En dat is waar we moeite mee hebben, aldus Dirk de Wachter. En dat geloof ik ook.

Een tijdje geleden schreef ik een liedje met een vrouw van midden 30. Plotseling begon ze te huilen. Ik vroeg haar wat er was. Ze vertelde me dat ze de pijn van het single zijn en alles wat daar omheen hangt de laatste tijd zo sterk voelt. Dat de hoop op ooit moeder worden zo ver weg is. Het verdriet van alleen achter blijven zo groot. Het hing al maanden als een donkere deken boven haar, zei ze. Ik vroeg haar in hoeverre ze ruimte gaf aan dit verdriet. In contact met anderen, in haarzelf. Niet of nauwelijks, was haar antwoord. Ik ontmoet wekelijks dit soort verhalen. Wanneer je ruimte schept voor echte ontmoetingen, wanneer je afdaalt naar de eigenlijke bodem, ontdek je dat Dirk de Wachter gelijk heeft; weemoed is de grondtoon van het leven. Er is geen mens die geen bagage kent van pijn en verdriet. Het is namelijk onlosmakelijk verbonden met het leven. Beter leren we er dus mee te leven en er over te delen. Dat pleidooi doet Femke van der Laan in DWDD Summerschool waarin ze deze drie lessen deelt over verdriet: deel je verdriet, leef met je verdriet en verdriet is waardevol.

Waardevol? Ja. Er gebeurt namelijk iets bijzonders wanneer je de donkerte in het licht plaatst. Dirk de Wachter zegt het zo: het verdriet van de wereld is de ingang tot elkaar. Het is in de moeite dat de liefde zich toont. Het donker geeft ruimte aan het licht. Behalve dat verdriet en pijn een duidelijke functie kennen, bijvoorbeeld het kunnen loslaten van iets, het verwerken, draagt het nog een groter wonder in zich. Het schept een ruimte voor mededogen, voor aandacht, voor verdieping en verbinding, voor liefde. We houden elkaar op een vreemde manier gevangen wanneer we naar elkaar blijven kijken en in de ander blijven geloven zoals we dat op Instagram-niveau doen. We scrollen onzeker door onze tijdlijn, vergelijken en verdrinken, tellen elkaars likes en vergeten dat achter al die posts mensen leven. Mensen met dezelfde menselijkheid als wij, bewegend op dezelfde aardbodem, met dezelfde uitdagingen en worstelingen. 

(En voor degene die niet veel op heeft met social media en nu kan denken: ‘maar ik doe daar niet aan mee’ – dezelfde afstand, manier van delen, is er op een verjaardag, in gesprek met een buurvrouw of in het delen met een vriend of vriendin. Misschien wel schrijnender; letterlijk bij elkaar zijn en toch de ander niet werkelijk horen en zien. Doorbreek het ongemak, deel de vreugde en deel dus vooral ook het getob. Zingeving is te vinden in het delen van elkaars misère; daar krijgen leven en liefde de ruimte.) 

Hoog tijd elkaar weer echt in de ogen te gaan kijken. Elkaar te gaan ontmoeten in het donker achter het lichtgevende schermpje. Te (h)erkennen dat het leven een gedoetje is, zoals René Gude eens zo mooi zei. Ophouden het leuker te willen maken dan dat het is. Ophouden over verdriet heen te komen, zoals Femke zegt in haar pleidooi. Aanvaarden dat het er bij hoort. En dan tot je verbazing ontdekken dat er in dat gedoetje, in de gebrokenheid, juist daar, liefde groeit, mededogen. Als licht door een barst in de muur. Hoe mooi.

Op de barsten in ons bestaan als venster voor het licht. Op het gedoetje. Niets meer dan dat en niets minder. 

ADAM

|
Adam Dekker – Crazy You // Adam Dekker
  1. Adam Dekker – Crazy You // Adam Dekker
  2. Adam Dekker – Stay // Adam Dekker
  3. Adam Dekker – Battle Cry // Adam Dekker
  4. Adam Dekker – Over // Adam Dekker
  5. Adam Dekker – Crazytown // Adam Dekker
  6. Adam Dekker – Into The Blue // Adam Dekker
  7. Adam Dekker – Passing Through // Adam Dekker
  8. Adam Dekker – Thank You // Adam Dekker
  9. Adam Dekker – My Everything // Adam Dekker
  10. Adam Dekker – Goodbye // Adam Dekker